Vi khuẩn có lợi

Cơ thể con người là nơi cư trú của hàng nghìn tỷ vi sinh vật. Phần lớn trong số đó là các vi khuẩn có lợi sống cộng sinh với cơ thể và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe. Chúng không chỉ hỗ trợ tiêu hóa mà còn góp phần bảo vệ đường ruột, điều hòa hệ miễn dịch và ảnh hưởng đến nhiều chức năng khác của cơ thể.

Đường tiêu hóa là nơi tập trung khoảng 70% tế bào miễn dịch của cơ thể, đồng thời cũng là nơi sinh sống của phần lớn hệ vi sinh vật. Lớp niêm mạc ruột hoạt động như một hàng rào chọn lọc giữa các chất trong lòng ruột và môi trường bên trong cơ thể. Lợi khuẩn giúp củng cố hàng rào này bằng cách cạnh tranh vị trí bám và nguồn dinh dưỡng với vi khuẩn gây hại, đồng thời tạo ra các hợp chất có khả năng ức chế sự phát triển của chúng. Bên cạnh đó, lợi khuẩn còn hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, tăng cường hấp thu một số dưỡng chất và tham gia tổng hợp một số vitamin như vitamin K và một số vitamin nhóm B.

Vai trò của hệ vi sinh đường ruột không chỉ dừng lại ở tiêu hóa. Các nghiên cứu trên động vật cho thấy chuột được nuôi trong môi trường hoàn toàn vô khuẩn cần tiêu thụ nhiều thức ăn hơn để đạt tốc độ tăng trưởng tương đương chuột có hệ vi sinh bình thường, cho thấy lợi khuẩn góp phần nâng cao hiệu quả khai thác năng lượng từ thực phẩm.

Trong quá trình lên men chất xơ, lợi khuẩn tạo ra các axit béo chuỗi ngắn như acetate, propionate và butyrate. Đây là nguồn năng lượng quan trọng cho các tế bào biểu mô ruột, giúp duy trì tính toàn vẹn của hàng rào niêm mạc, hỗ trợ điều hòa phản ứng miễn dịch và góp phần kiểm soát tình trạng viêm.

Mỗi nhóm lợi khuẩn lại đảm nhiệm những chức năng riêng. Một số loài giúp duy trì cân bằng hệ vi sinh và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh; một số tham gia chuyển hóa các hợp chất có lợi trong thực phẩm; số khác hỗ trợ tổng hợp vitamin, tham gia chuyển hóa cholesterol hoặc tác động đến trục não – ruột thông qua các chất chuyển hóa và chất dẫn truyền thần kinh. Vì vậy, một hệ vi sinh đường ruột cân bằng không chỉ giúp duy trì sức khỏe tiêu hóa mà còn góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể.

Nguồn:

Valdes AM, et al. (2018). Role of the gut microbiota in nutrition and health. BMJ 13:361:k2179. doi: 10.1136/bmj.k2179

Rinninella E, et al. (2019). What is the Healthy Gut Microbiota Composition. Microorganisms7(1):14. doi: 10.3390/microorganisms7010014

Belkaid Y, Hand TW. (2014). Role of the microbiota in immunity and inflammation.
Cell 157(1):121-41. doi: 10.1016/j.cell.2014.03.011