Béo phì và hệ vi sinh vật đường ruột

Dựa trên những nghiên cứu khoa học gần đây về hệ tiêu hoá cho thấy tình trạng thừa cân và béo phì không chỉ xuất phát từ yếu tố di truyền, lối sống ít vận động hay chế độ ăn uống không hợp lý. Ngày càng nhiều bằng chứng khẳng định rằng sự mất cân bằng của hệ vi sinh đường ruột cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình tích lũy mỡ thừa và kiểm soát cân nặng.

Nghiên cứu của Ley và cộng sự (2006) cho thấy có sự khác biệt về hệ vi khuẩn đường ruột ở người béo phì và người có cân nặng bình thường và khi có sự giảm cân ở người béo phì thì hệ vi sinh đường ruột của những người này tương tự ở những người gầy. Hơn nữa,các nhà nghiên cứu trường đại học y Maryland (Hoa Kỳ) đã xác định có 26 loài vi khuẩn trong ruột liên quan đến tình trạng béo phì và các vấn đề biến chứng của hệ tiêu hóa. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của Ley và cs tiến hành liệu pháp giảm cân bằng chế độ ăn kiêng trên 12 người béo phì cho thấy kết quả của quá trình giảm cân kèm theo sự gia tăng số lượng nhóm vi khuẩn Bacteroides trong khi kết quả ngược lại cho nhóm Firmictutes. Đáng chú ý, những người giảm hơn 4kg kèm theo sự gia tăng đáng kể Bacteroides fragilis so với trước khi giảm cân.

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu của Emmanuella (2013) tiến hành phân tích hệ vi khuẩn đường ruột ở người béo phì và người có cân nặng bình thường kết quả cho thấy hệ vi sinh vật này ở người béo phì ít đa dạng hơn.

Từ các kết quả đó, các chuyên gia tin rằng hệ vi sinh vật đường ruột đóng một vai trò quan trọng việc điều hòa kiểm soát năng lượng, là chìa khóa giải mã cho việc tăng cân và giảm cân. Chúng ta đều biết rằng vi khuẩn trong đường ruột kích thích hệ miễn dịch, tổng hợp các vitamin thiết yếu và hấp thu chất dinh dưỡng, đóng một vai trò quan trọng đối với sức khỏe hệ tiêu hóa.  Do đó, mọi tác động gây xáo trộn sự cân bằng của hệ vi khuẩn này đều ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể  và kiểm soát vi sinh vật đường ruột được xem như một giải pháp trong việc điều  trị béo phì.

Nghiên cứu trên chuột phát hiện vi khuẩn sống ở đường ruột có thể được dùng để điều trị béo phì. Theo nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Proceeding of the National Academy of Sciences (2013), các nhà khoa học thuộc viện nghiên cứu trường đại học Louvain (Bỉ) đã tiến hành thử nghiệm với vi khuẩn Akkermansia muciniphila, loại vi khuẩn này chiếm từ 3-5% lượng vi khuẩn cư trú trong đường ruột của loài động vật có vú, tuy nhiên  số lượng sẽ giảm ở những vật chủ béo phì. Nhóm nghiên cứu đã trộn vi khuẩn Akkermansia muciniphila vào thức ăn của những con chuột thừa cân có chế độ dinh dưỡng giàu chất béo kết quả cho thấy so với lô đối chứng, nhóm chuột thí nghiệm có cân nặng và tỷ lệ khối lượng mỡ/khối lượng cơ thể giảm đáng kể.

Hiện nay cũng đã có một số nghiên cứu ứng dụng liệu pháp probiotic trong điều trị béo phì trên người, có thể kể nghiên cứu của Tremblay và cs (2014) mở ra liệu pháp điều trị tăng cân cho phụ nữ hoặc nghiên cứu của Mekkes và cs (2014)  cũng như nghiên cứu của Nagata và cs (2017) cho thấy việc bổ sung khuẩn Lactobacillus, Bifidobacterium có hiệu quả trong việc giảm béo và tránh tăng cân.

Trong một nghiên cứu khác theo dõi vi khuẩn đường ruột của những người thừa cân và béo phì, những người này sẽ thực hiện chế độ giảm cân bằng chế đọ ăn có hàm lượng xơ cao cộng thêm giảm hàm lượng chất béo đã thực sự đã thay đổi tình trạng của hệ vi khuẩn trong ruột của những người tham gia.

Mặc dù các khẳng định vẫn còn là quá sớm nhưng rõ ràng một chế độ ăn uống được quản lý tốt có thể cải thiện tình trạng cơ thể, đa dạng hóa hệ vi khuẩn đường ruột và làm giảm nguy cơ mắc bệnh béo phì. Điều này không có nghĩa thay đổi chế độ ăn sẽ có hiệu lực cho tất cả mọi người trong việc ngăn ngừa bệnh béo phì, nhưng chắc chắn rằng nó có thể cải thiện tình trạng của họ.

Nguồn: tổng hợp