Viêm loét đại tràng là gì?
Viêm loét đại tràng là một bệnh viêm ruột mạn tính, gây viêm và loét lớp niêm mạc của đại tràng và trực tràng.
Triệu chứng?
Đau bụng, tiêu chảy, đi cầu ra máu và tình trạng co thắt ruột. Bên cạnh đó, tình trạng tiêu chảy và xuất huyết tiêu hóa có thể dẫn đến mất nước, rối loạn cân bằng điện giải và thiếu hụt các chất dinh dưỡng thiết yếu, từ đó dẫn đến hàng loạt các vấn đề như mệt mỏi, chán ăn, sụt cân, suy nhược, thiếu máu, sưng đau khớp và các vấn đề về gan.
Ai dễ mắc bệnh?
Viêm loét đại tràng được cho là hậu quả của sự tương tác phức tạp giữa yếu tố di truyền, hệ miễn dịch, hệ vi sinh đường ruột và các yếu tố môi trường..
Lời khuyên
Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh viêm loét đại tràng nên xây dựng lối sống lành mạnh và chế độ dinh dưỡng phù hợp để hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, duy trì tình trạng dinh dưỡng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Chế độ ăn nên đảm bảo cân bằng và đa dạng, cung cấp đầy đủ năng lượng, chất đạm, chất béo, carbohydrate, vitamin và khoáng chất. Người bệnh có thể sử dụng các nguồn thực phẩm như thịt, cá, trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa (nếu không bị bất dung nạp lactose), ngũ cốc, rau xanh và trái cây phù hợp với khả năng dung nạp của cơ thể. Đồng thời, cần chú ý uống đủ nước hằng ngày, đặc biệt khi có tiêu chảy kéo dài.
Các thực phẩm nên hạn chế:
- Rượu bia, cà phê và các đồ uống có ga.
- Thực phẩm cay nóng hoặc nhiều gia vị.
- Các thực phẩm mà người bệnh nhận thấy làm triệu chứng trở nên nặng hơn.
- Trong giai đoạn bệnh đang hoạt động hoặc có tiêu chảy nhiều, bác sĩ có thể khuyến nghị tạm thời hạn chế các thực phẩm giàu chất xơ không hòa tan như ngũ cốc nguyên cám, đậu khô hoặc một số loại rau sống để giúp giảm triệu chứng. Tuy nhiên, chế độ ăn cần được điều chỉnh phù hợp với từng người bệnh.
Các dưỡng chất cần chú ý bổ sung
Do tình trạng tiêu chảy, chảy máu đường tiêu hóa hoặc kém hấp thu, người bệnh có nguy cơ thiếu hụt một số dưỡng chất quan trọng. Vì vậy cần chú ý:
- Bổ sung đầy đủ chất đạm từ thịt, cá, trứng, sữa và các thực phẩm giàu protein khác.
- Đảm bảo cung cấp đủ vitamin và khoáng chất, đặc biệt là canxi, sắt, vitamin B12 và acid folic khi có chỉ định của bác sĩ.
- Nếu không dung nạp lactose, có thể lựa chọn các nguồn canxi khác như cá nhỏ ăn cả xương, tôm, cua hoặc các sản phẩm bổ sung phù hợp.
Khuẩn Lacticaseibacillus paracasei Shirota* (LcS) và khả năng điều hòa miễn dịch ở người bị viêm loét đại tràng
Viêm loét đại tràng (Ulcerative Colitis - UC) và bệnh Crohn là hai dạng chính của nhóm bệnh viêm ruột mạn tính (Inflammatory Bowel Disease - IBD). Các bệnh lý này được cho là có liên quan đến sự tương tác phức tạp giữa yếu tố di truyền, hệ miễn dịch, hệ vi sinh đường ruột và các yếu tố môi trường.
Ở người mắc viêm loét đại tràng, chức năng của tế bào tua (Dendritic Cell - DC) có thể bị rối loạn. Đây là những tế bào miễn dịch quan trọng, đóng vai trò nhận diện vi sinh vật và điều phối hoạt động của các tế bào lympho T nhằm duy trì sự cân bằng miễn dịch trong cơ thể. Khi chức năng của tế bào tua bị rối loạn, các phản ứng miễn dịch bất thường có thể xảy ra, góp phần thúc đẩy tình trạng viêm kéo dài ở niêm mạc ruột.
Một nghiên cứu được thực hiện năm 2013 bởi Elizabeth R. Mann và cộng sự đã đánh giá tác động của khuẩn Lacticaseibacillus paracasei Shirota (LcS) lên chức năng của tế bào tua ở người khỏe mạnh và bệnh nhân viêm loét đại tràng.
Nghiên cứu bao gồm 8 người khỏe mạnh và 6 bệnh nhân viêm loét đại tràng. Các nhà nghiên cứu thu nhận tế bào tua từ máu ngoại vi của người tham gia, sau đó nuôi cấy cùng với kháng nguyên của khuẩn LcS để đánh giá khả năng điều hòa đáp ứng miễn dịch.
Kết quả cho thấy chức năng của tế bào tua ở bệnh nhân viêm loét đại tràng có nhiều điểm khác biệt so với người khỏe mạnh. Khi tiếp xúc với LcS, các tế bào tua có sự thay đổi trong hoạt động điều hòa miễn dịch, làm giảm một số đáp ứng miễn dịch không phù hợp và góp phần thúc đẩy trạng thái cân bằng miễn dịch.
Các tác giả kết luận rằng LcS có khả năng tác động lên tế bào tua và điều hòa một số đáp ứng miễn dịch liên quan đến viêm loét đại tràng trong điều kiện nghiên cứu. Những phát hiện này giúp làm sáng tỏ thêm cơ chế tương tác giữa probiotic và hệ miễn dịch đường ruột, đồng thời gợi ý tiềm năng hỗ trợ của LcS trong việc duy trì cân bằng miễn dịch. Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn để xác định ý nghĩa của những kết quả này trên người bệnh
(*): Tên gọi trước đây Lactobacillus casei Shirota
Nguồn:
Mann ER et al (2013). Dysregulated Circulating Dendritic Cell Function in Ulcerative Colitis Is Partially Restored by Probiotic Strain Lactobacillus casei Shirota. Mediators Inflamm 573576. doi: 10.1155/2013/573576
https://www.vinmec.com/vie/bai-viet/cac-trieu-chung-cua-viem-loet-dai-trang-vi
